«ХХ ғасырдың 20-80 жылдарындағы Қазақстандағы саяси қуғын-сүргін мен ашаршылыққа байланысты тарихтың қасіретті сабақтарын бейнелеу, бейнелеу»
Жоба түйіндемесі:
Кеңестік саяси қуғын-сүргін кезеңінде жазықсыз құрбандарына қатысты тарихи әділеттілікті қалпына келтіру жөніндегі ел Президентінің тапсырмасын жүзеге асыру мақсатында, бұл жобада ғылыми айналымға енгізілген ақпараттық және репрезентативтік мұрағат қорларын талдау, сондай-ақ жасалған ғылыми жинақтау жұмыстары негізінде Қазақстанның кеңестік тарихының қасіретті беттерін 3D реконструкциялау тұжырымдамасы әзірленіп, жүзеге асырылды.
Жобаның мақсаты:
«Цифрлық тарих» («Цифрлық тарих») пәнаралық бағыты аясында ХХ ғасырдың 20-80 жылдарындағы Қазақстандағы саяси қуғын-сүргін мен ашаршылыққа байланысты тарихтың қасіретті тағылымдарын визуализациялау, бейнелеудің репрезентативті құралдарын әзірлеу.
Жобаның міндеттері:
— Тарих ғылымын цифрландыру мәселелері бойынша тарихнамалық шолу жасау, шетелдік «цифрлық тарих» зерттеушілерінің тәжірибесін жалпылау, тарихи жады объектілерін қайта құрудағы виртуалдылық әдістеріне ерекше назар аудару.
— Хронологиялық ретроспекцияда саяси қуғын-сүргін мен жаппай ашаршылық тарихын бейнелей отырып, хронологиялық форматта инфографика жасау.
— ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы «Қазақстан 90 жыл бұрынғы: 1932 жылғы ашаршылық – 1933 ж. және аштықтан қашу», оқу процесінде 3D тарихи реконструкцияны пайдалану бойынша әдістемелік ұсыныстар әзірлеу.
— Хронологиялық ретроспекцияда саяси қуғын-сүргін мен жаппай ашаршылық тарихын бейнелей отырып, хронологиялық форматта инфографика жасау.
— ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы «Қазақстан 90 жыл бұрынғы: 1932 жылғы ашаршылық – 1933 ж. және аштықтан қашу», оқу процесінде 3D тарихи реконструкцияны пайдалану бойынша әдістемелік ұсыныстар әзірлеу.
Жобаны іске асыру кезеңдері:
— Нақты алдыңғы және бүйір суреттер бойынша адамның силуэтін анықтау;
— Нақты алдыңғы және бүйір суреттер бойынша адамның буындарының негізгі нүктелерін анықтау;
— Веб-сервиске машиналық оқыту модульдерін енгізу;
— Нақты суреттер негізінде антропометриялық сипаттамаларды анықтау;
— Нақты суреттер негізінде клиенттің үшөлшемді виртуалды моделін құру;
— Суреттер арқылы адамның антропометриялық сипаттамаларын анықтайтын веб-сервис әзірлеу.
Іске асыру кезеңдері:
1. Мәселенің тарихнамалық және деректанулық талдауы;
2. «Цифрлық тарих» бойынша шетелдік зерттеушілер тәжірибесін жалпылау;
3. ХХ ғасырдың 20–80 жылдарындағы Қазақстандағы репрессиялар мен ашаршылық тарихы бойынша инфографикаға арналған контентті дайындау және оны таймлайн форматында техникалық рәсімдеу;
4. 30-жылдардағы фотосуреттер негізінде «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және мәжбүрлі көші-қон» тақырыбында ашаршылықты 3D реконструкциялау тұжырымдамасын әзірлеу және енгізу;
5. Зерттеу нәтижелерін апробациялау.
2. «Цифрлық тарих» бойынша шетелдік зерттеушілер тәжірибесін жалпылау;
3. ХХ ғасырдың 20–80 жылдарындағы Қазақстандағы репрессиялар мен ашаршылық тарихы бойынша инфографикаға арналған контентті дайындау және оны таймлайн форматында техникалық рәсімдеу;
4. 30-жылдардағы фотосуреттер негізінде «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және мәжбүрлі көші-қон» тақырыбында ашаршылықты 3D реконструкциялау тұжырымдамасын әзірлеу және енгізу;
5. Зерттеу нәтижелерін апробациялау.
Күтілетін нәтижелер:
— Конференция материалдарында және ҚР ҒЖБМ Ғылым комитеті ұсынған отандық басылымдарда ғылыми мақалалар жариялау;
— Scopus базасында индекстелетін журналда мақала жариялау;
— Инфографиканы таныстыру;
— 30-жылдардағы фотосуреттер негізінде «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбында ашаршылықтың 3D реконструкциясы тұжырымдамасын таныстыру.
— Scopus базасында индекстелетін журналда мақала жариялау;
— Инфографиканы таныстыру;
— 30-жылдардағы фотосуреттер негізінде «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбында ашаршылықтың 3D реконструкциясы тұжырымдамасын таныстыру.
Жоба командасы:
Мамытова Сауле Насеновна, тарих ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор, жоба ғылыми жетекшісі.
Жобадағы рөлі:
Жобаны басқару, барлық кезеңдерді жоспарға сәйкес орындау және қажетті нәтижелерді қамтамасыз ету; тарихи ғылымды цифрландыру мәселелері бойынша тарихнамалық шолу; «цифрлық тарих» саласындағы шетелдік тәжірибені, тарихи жад нысандарын виртуалды реконструкциялау әдістерін жалпылау; 30-жылдардағы фотосуреттер негізінде «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбында 3D реконструкция тұжырымдамасын әзірлеу.
Шаяхмет Нурбек Уахапович, тарих ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор, жоба тең жетекшісі.
Жобадағы рөлі:
Мәселенің деректанулық талдауы; репрессиялар мен ашаршылық тарихын визуализациялайтын таймлайн форматындағы инфографиканы әзірлеу; 30-жылдардағы фотосуреттер негізінде «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбында 3D реконструкция тұжырымдамасын әзірлеу және енгізу.
Егемберді Ғалия, IA-1901 студенті.
Жобадағы рөлі:
Инфографиканы таймлайн форматында техникалық рәсімдеу.
Балқыбай Хадисназым, IA-1901 студенті.
Жобадағы рөлі:
«90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбы бойынша фотосуреттер негізінде 3D реконструкцияны жүзеге асыру.
Жобадағы рөлі:
Жобаны басқару, барлық кезеңдерді жоспарға сәйкес орындау және қажетті нәтижелерді қамтамасыз ету; тарихи ғылымды цифрландыру мәселелері бойынша тарихнамалық шолу; «цифрлық тарих» саласындағы шетелдік тәжірибені, тарихи жад нысандарын виртуалды реконструкциялау әдістерін жалпылау; 30-жылдардағы фотосуреттер негізінде «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбында 3D реконструкция тұжырымдамасын әзірлеу.
Шаяхмет Нурбек Уахапович, тарих ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор, жоба тең жетекшісі.
Жобадағы рөлі:
Мәселенің деректанулық талдауы; репрессиялар мен ашаршылық тарихын визуализациялайтын таймлайн форматындағы инфографиканы әзірлеу; 30-жылдардағы фотосуреттер негізінде «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбында 3D реконструкция тұжырымдамасын әзірлеу және енгізу.
Егемберді Ғалия, IA-1901 студенті.
Жобадағы рөлі:
Инфографиканы таймлайн форматында техникалық рәсімдеу.
Балқыбай Хадисназым, IA-1901 студенті.
Жобадағы рөлі:
«90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбы бойынша фотосуреттер негізінде 3D реконструкцияны жүзеге асыру.
Жоба нәтижелері:
1. Ұлттық музейде, Тұңғыш Президент музейінде, Әскери-тарихи музейде, Павлодар облыстық тарихи-өлкетану музейінде 3D тарихи реконструкция тәжірибесін зерттеу.
2. Библиографиялық көрсеткішті құрастыру; мәселенің тарихнамалық және деректанулық талдауы.
Павлодар облысының мемлекеттік архивіндегі «ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы жаппай саяси қуғын-сүргін және ашаршылық» тақырыбы бойынша құжаттармен жұмыс жүргізу.
3. «Ашаршылық. Голод. 1928–1934. Құжаттық хроника» атты үштомдық негізінде репрессиялар мен ашаршылық тарихы бойынша инфографикаға арналған контент әзірлеу.
3. «Ашаршылық. Голод. 1928–1934. Құжаттық хроника» атты үштомдық негізінде репрессиялар мен ашаршылық тарихы бойынша инфографикаға арналған контент әзірлеу.
4. «90 жыл бұрынғы Қазақстан: 1932–1933 жылдардағы ашаршылық және аштықтан қашу» тақырыбында тұжырымдама әзірлеу.
Мазмұны: Кіріспе; Зерттеліп отырған мәселенің қазіргі жағдайы және университеттің әлеуеті; Мақсаты мен міндеттері; Іске асыру механизмі; 3D тарихи реконструкцияның негізгі мазмұны; Қорытынды.
5. Виртуалды тарихи реконструкцияны таныстыру.
Мазмұны: Кіріспе; Зерттеліп отырған мәселенің қазіргі жағдайы және университеттің әлеуеті; Мақсаты мен міндеттері; Іске асыру механизмі; 3D тарихи реконструкцияның негізгі мазмұны; Қорытынды.
5. Виртуалды тарихи реконструкцияны таныстыру.
6. Зерттеу тақырыбы бойынша ғылыми жарияланымдар
Scopus базасында индекстелетін журналда
1. Мамытова С.Н., Кабульдинов З.Е., Шаяхмет Н.У. Дала өлкесіндегі мал шаруашылығының тарихы (XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басы) // Bylye Gody. 2022. 17(2). – 777–788 б.
ҚР ҒЖБМ Ғылым комитеті ұсынған басылымдарда
1. Мамытова С.Н., Шаяхмет Н.У., Файзуллин А.М. ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы Қазақстандағы ашаршылық тарихын 3D реконструкциялау: мүмкіндіктері мен перспективалары // КазҰПУ Хабаршысы, 2022, №4, Тарих сериясы – 18–33 б.
2. Мамытова С.Н., Құдайбергенова А.И. ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы қазақтардың Алтай мен Сібірге мәжбүрлі көші-қоны және ашаршылық трагедиясы тарихынан (Павлодар Ертіс өңірі материалдары негізінде) // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. 2022. №3. – 16–27 б.
3. Мамытова С.Н. ХХ ғасырдың 20–30-жылдарындағы Қазақстандағы жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарының тарихи жадын сақтаудағы цифрлық технологиялар // Отан тарихы. №4, 2022.
Scopus базасында индекстелетін журналда
1. Мамытова С.Н., Кабульдинов З.Е., Шаяхмет Н.У. Дала өлкесіндегі мал шаруашылығының тарихы (XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басы) // Bylye Gody. 2022. 17(2). – 777–788 б.
ҚР ҒЖБМ Ғылым комитеті ұсынған басылымдарда
1. Мамытова С.Н., Шаяхмет Н.У., Файзуллин А.М. ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы Қазақстандағы ашаршылық тарихын 3D реконструкциялау: мүмкіндіктері мен перспективалары // КазҰПУ Хабаршысы, 2022, №4, Тарих сериясы – 18–33 б.
2. Мамытова С.Н., Құдайбергенова А.И. ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы қазақтардың Алтай мен Сібірге мәжбүрлі көші-қоны және ашаршылық трагедиясы тарихынан (Павлодар Ертіс өңірі материалдары негізінде) // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. 2022. №3. – 16–27 б.
3. Мамытова С.Н. ХХ ғасырдың 20–30-жылдарындағы Қазақстандағы жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарының тарихи жадын сақтаудағы цифрлық технологиялар // Отан тарихы. №4, 2022.
1
Ғылыми конференциялар:
1. Мамытова С.Н. Музей және ұлттық жады саясаты // «Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени мұрасын зерттеу мен сақтаудағы музейлердің рөлі» атты республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдары. 23 қараша 2022 жыл, Павлодар. https://pavlkraimuz.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=561:mezhdunarodnaya-konferentsiya&catid=34:novosti&lang=ru&Itemid=127
2. Мамытова С.Н. ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы Солтүстік және Солтүстік-Шығыс Қазақстандағы «көшіп кеткендер» трагедиясы деректерде // «1930-жылдардағы Қазақстандағы жаппай ашаршылық және қазақтардың көршілес аумақтарға мәжбүрлі көші-қоны: заманауи түсіндіру және ғылыми бағалау мәселелері» атты конференция материалдары. Алматы, 2022. – 171–178 б.
Жоба күнтізбелік жоспарға сәйкес орындалып, ғылыми жарияланымдар жоспары артығымен орындалды.
1. Мамытова С.Н. Музей және ұлттық жады саясаты // «Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени мұрасын зерттеу мен сақтаудағы музейлердің рөлі» атты республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдары. 23 қараша 2022 жыл, Павлодар. https://pavlkraimuz.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=561:mezhdunarodnaya-konferentsiya&catid=34:novosti&lang=ru&Itemid=127
2. Мамытова С.Н. ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы Солтүстік және Солтүстік-Шығыс Қазақстандағы «көшіп кеткендер» трагедиясы деректерде // «1930-жылдардағы Қазақстандағы жаппай ашаршылық және қазақтардың көршілес аумақтарға мәжбүрлі көші-қоны: заманауи түсіндіру және ғылыми бағалау мәселелері» атты конференция материалдары. Алматы, 2022. – 171–178 б.
Жоба күнтізбелік жоспарға сәйкес орындалып, ғылыми жарияланымдар жоспары артығымен орындалды.