2026 жылғы 13–15 мамыр аралығында Astana IT University-де 2026 IEEE Smart Information Systems and Technologies (IEEE SIST 2026) халықаралық конференциясы аясында IEEE Kazakhstan Section — инженерия және технологиялар саласындағы әлемдегі ең ірі кәсіби ұйым IEEE-дің Қазақстандағы бөлімшесі ресми түрде ашылды.

IEEE Region 8 басшылығының қатысуымен өткен салтанатты рәсім барысында IEEE Kazakhstan Section ашылғаны ресми түрде жарияланып, IEEE Kazakhstan Section мен IEEE Ukraine Section арасында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. IEEE Region 8 директоры, профессор Душанка Бошкович Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек пен IEEE Kazakhstan Section төрағасы, Astana IT University профессоры Дидар Еділханды Қазақстандағы инновациялар мен технологиялық қауымдастықтың дамуына қосқан үлесі үшін атап өтті.

IEEE Kazakhstan Section-ның ашылуы бұдан да ауқымды үдерістің көрінісі болып табылады: Қазақстанда жаңа инженерлік және зерттеу экожүйесі біртіндеп қалыптасуда. Соңғы алты жылда Қазақстандағы ғылымды қаржыландыру көлемі алты есеге артып, 250 млрд теңгеден асты. Ал 2021 жылдан бастап ғылыми зерттеулер мен әзірлемелер саласындағы мамандар саны жыл сайын шамамен 8%-ға өсіп келеді.

Осы үдерістер аясында инженерлік кәсіби қауымдастық та кеңейіп келеді. IEEE Kazakhstan Subsection өңірлік бөлімшесі 2017 жылы құрылған болатын. Сол кезде оның құрамында 28 кәсіби мүше және 35 студент болған. 2026 жылдың қаңтарында IEEE Kazakhstan Section құру туралы ресми растау алынды. Қазіргі уақытта Қазақстандағы IEEE белсенді мүшелерінің саны бес есеге жуық өсіп, 350-ден астам адамға жетті.

IEEE Kazakhstan Section құрылымына 3 бірлескен техникалық бөлімше (joint chapter), 2 қызығушылықтар тобы (affinity group) — Women in Engineering (WIE) және Young Professionals (YP), сондай-ақ Astana IT University, Nazarbayev University және SDU University жанындағы студенттік бөлімшелер кіреді. Ұйым қызметінің негізгі бағыттары жасанды интеллект, робототехника, киберқауіпсіздік, коммуникациялық технологиялар, сигналдарды өңдеу, сенсорлық технологиялар, фотоника және smart-жүйелермен байланысты.

IEEE арқылы қазақстандық зерттеушілер мен жас инженерлер әлемнің 190-нан астам елінен 500 000-нан астам мүшені біріктіретін халықаралық кәсіби қауымдастыққа қол жеткізе алады. IEEE жыл сайын 2000-нан астам халықаралық конференцияны қолдайды және қаржыландырады, әлем бойынша 1000-нан астам стандарт пен инженерлік жобаларды әзірлейді, 200-ден астам ғылыми журнал шығарады және 6 миллионнан астам ғылыми құжатты қамтитын әлемдегі ең ірі ғылыми кітапханалардың бірі — IEEE Xplore платформасына қолжетімділік ұсынады.

IEEE Region 8 директоры Душанка Бошкович IEEE мүшелігі инженер мен зерттеушінің жаңа кәсіби бейнесін қалыптастыруға ықпал ететінін атап өтті. Оның айтуынша, IEEE мүшелері жасанды интеллект пен жаңа технологияларды қоса алғанда, өзекті мәселелер бойынша сараптамалық пікір білдіретін мамандар ретінде танылады. Жасанды интеллекттің қарқынды дамуы жағдайында бұл ерекше маңызға ие болуда. Мысал ретінде ол IEEE қолдауымен жүзеге асырылып жатқан, технологияларды нақты әлеуметтік мәселелерді шешуге бағыттайтын жобаларды келтірді. Солардың бірі — Африканың шалғай аймақтарына дрондар арқылы донорлық қан мен медициналық жүктерді жеткізу жобасы. IEEE ұстанымы бойынша инновациялар технология үшін технология емес, қоғамның нақты қажеттіліктерін шешудің құралы ретінде қарастырылады.

IEEE Region 8 директоры халықаралық инженерлік қауымдастықтың тағы бір маңызды артықшылығына — кәсіби орта мен тікелей қарым-қатынас мүмкіндігіне ерекше тоқталды. Оның пікірінше, ең құнды ресурстардың бірі — адамдардың өзі. Ғалымдармен, технологиялық компаниялардың көшбасшыларымен және әлемдік деңгейдегі инженерлермен кездесулер кәсіби байланыстарды кеңейтіп қана қоймай, жаңа мақсаттар қоюға және зерттеушілердің келесі буынын шабыттандыруға мүмкіндік береді.

«IEEE Kazakhstan Section құрылуы қазақстандық инженерлер мен зерттеушілерге IEEE-дің жаһандық сараптамасына, халықаралық кәсіби қауымдастықтарына және озық технологиялық тәжірибелеріне тікелей қол жеткізуге жол ашады. Біздің мақсатымыз — инженерлік таланттарды, ғылыми ынтымақтастықты және инновацияларды дамытуға арналған тұрақты платформа қалыптастыру. Ал Astana IT University осы экожүйенің негізгі қозғаушы күштерінің бірі болады», – деп атап өтті IEEE Kazakhstan Section төрағасы, Astana IT University профессоры Еділхан Дидар.

Қазақстан үшін IEEE Kazakhstan Section-ның ашылуы тек жаңа халықаралық алаңның пайда болуын ғана білдірмейді. Елдегі университеттер мен ғылыми ұйымдар кеңірек инженерлік және зерттеу экожүйесінің бір бөлігіне айналып келеді. Мұнда жас ғалымдар, магистранттар мен инженерлер технологияларды жай ғана меңгеріп қоймай, жаңа шешімдер мен инновацияларды жасау процесіне тікелей қатысу мүмкіндігіне ие болады. Тәжірибелі зерттеушілер, магистранттар, PhD-зерттеушілер және жас инженерлер үшін бұл білім беру платформаларына, тәлімгерлік бағдарламаларға, халықаралық зерттеу қауымдастықтарына және мансаптық ресурстарға қол жеткізуді білдіреді. IEEE Kazakhstan Section инженерлер мен зерттеушілерге жаңа құрылым ғана емес, өз сараптамасын дамытуға, кәсіби байланыстар орнатуға және халықаралық инженерлік жобаларға қатысуға мүмкіндік беретін қосымша кәсіби ортаны қалыптастырады.